Allah Subhanehû ve Teâlâ şöyle buyurmuştur:
“Sizi (önce) bir topraktan, sonra bir damla sudan, sonra bir
alekadan (embriyo) yaratan, sonra sizi bir bebek olarak çıkaran, sonra güçlü
kuvvetli bir çağa erişmeniz, sonra da ihtiyarlar olmanız için yaşatıp büyüten
O'dur. İçinizden kimi de daha önce vefat ettiriliyor. (Bunları Allah) belirli
bir süreye ulaşasınız ve aklınızı kullanasınız diye (böyle yapıyor).” (Mümin 67)
Gençlik dönemi insanın
en aktif, verimli ve hareketli olduğu dönemdir. İnsanlar bu dönemde kendilerini
tanımakta ve hayatlarını yönlendirmektedirler. Bir toplumun dinamik kesim diye
adlandırılan gençliğini istediğiniz şekilde istediğiniz yöne kanalize
edebilirseniz artık o topluma hâkimsiniz demektir. Bunun bilincinde olan Batı
ise gençliği ifsat edebilmek için her türlü yola başvurmaktadır. Gençliğin
zihnini sürekli kendi şahsiyetleri ile donatmaktadırlar. Gençlere kitle
iletişim araçları aracılığıyla zehirlerini enjekte etmektedirler. Onları
futbol, demokrasi, müzik, fuhuş, içki, kumar vb. şeylerle meşgul etmektedirler.
Kendi özüne yabancı olarak yetişen gençler ise çoğu zaman bu bataklığa
düşmektedir. Bu şekilde yetişen/yetiştirilen gençler için artık bir
futbolcunun, bir filozofun bir sanatçının, bir yazarın sözü ayetten ve hadisten
daha üstün görülmekte ve kendisi ile amel edilmektedir. Bu durumun birçok
sebebi olmakla beraber başlıca sebeplerden biri gençliğin kendisi için rol
model edineceği şahsiyetleri tanımıyor olmasından dolayıdır. Biz bu makalemizde
gençlere şu an içerisinde bulunmuş oldukları evrenin bilincinde olmaları
gerektiğini ve İslâm’ın gençliğe verdiği önem üzerinde durarak gençlere gerçek
rol modellerinin kimler olduğunu göstereceğiz inşaAllah.
Bizler bu dünyaya
imtihan için geldik ve hayatımızın sona ermesiyle beraber dünya hayatında
yaptığımız amellerden dolayı hesaba çekileceğiz. Allah Subhanehû ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:
“O (Allah) ki,
hanginizin daha güzel davranacağını sınamak için ölümü ve hayatı yarattı. O
‘Azîz’dir, Ğâfur.” (Mülk 2)
Allah Subhanehû ve Teâlâ başka bir ayette
dünya hayatının geçici olduğunu buyurmuştur:
“Dünya hayatı aldatıcı
bir geçimlikten başka bir şey değildir.” (Hadid 20)
İslâm dini gençliğe
büyük bir önem vermiştir. Gençlikte yapılan amellerin her zaman için yaşlının
yaptığı ibadetten daha hayırlı olduğunu belirtmiştir. Bunu vurgulamak isteyen
Hz. Ömer şöyle demiştir:
“Namaz kılan yaşlıyı severim ama namaz kılan gence aşığım.”
Gençliğin önemi ile alâkalı
birçok hadis mevcuttur.
Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem şöyle
buyurdu:
“Allah, tövbekâr genci
sever.”
(Camiu’s Sağir)
Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem şöyle
buyurdu:
“Bir genç, ilim ve
ibadet içerisinde yetişir, olgunlaşırsa; Allah, Kıyamet Günü ona yetmiş iki
sıddîkin sevabı kadar sevap verir.” (Camiu’s Sağir)
Gençlik dönemlerinin
nerelerde harcandığı çok önemlidir. Eğer gençliğimizi Rabbimizin istediği
şekilde sürdürsek bunun karşılığında mükâfat alırız. Allah’ın emirlerine aykırı
bir şekilde sürdürürsek azaba müstahak oluruz. Muhakkak ki gençliğimizi nerede
harcadığımızın hesabını vermeden mahşer g ünü bulunduğumuz yerden hareket edemeyeceğiz.
Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem
şöyle buyurdu:
“Kul şu beş şeyden
sorguya çekilmedikçe Kıyamet Günü’nde ayakları olduğu yerden kıpırdamaz; Ömrünü
nerede tükettiğinden, gençliğini nerede harcadığından, ilmiyle ne amel ettiğinden,
malını nerede kazanıp nereye harcadığından, bedenini nerede yıprattığından.” (Tırmizi 2416)
Rasulullah’ın davetinde
gençlerin ayrı bir yeri olmuştur. İlk iman edip bu davayı göğüsleyen gençler
olmuştur. Siyer’de tespit edilen ilk kırk Müslümandan yaşları tespit edilen
otuz altı kişiye baktığımızda çoğunun gençlerden hatta bazılarının çocuklardan
oluştuğunu görürüz. Şeyh Takıyuddin En-Nebhani Rahimehullah İslâm
Devleti adlı kitabında Sahabenin yaşlarını tek tek belirtmektedir. Konumuzun
uzamaması için bu Sahabelerin adlarını ve yaşlarını belirtmeyeceğiz. İsteyenler
bahsettiğimiz kitaba bakarak ilk iman eden Sahabelerin isimlerine ve yaşlarına
bakabilir.
Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve
Sellem gençlerin çekirdekten yetişebilmesi için nefsiyetlerinin ve
akliyetlerinin gelişmesine büyük önem vermiştir. Nefsiyeti gelişen Sahabelerin
aynı zamanda ilmî seviyeleri de artmıştır. Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem hayatta iken bazı Sahabeler genç yaşlarına
rağmen müçtehit seviyesine yükselmiş ve içtihat yapmaya başlamışlardır. Hz. Ali, Abdurrahman b.
Avf, Muaz b. Cebel, Abdullah b. Mes’ud, Zeyd b. Sabit gibi Sahabeler bunlardan
birkaçıdır. Ayrıca Rasulullah SallAllahu
Aleyhi ve Sellem’ın gençlere verdiği bir diğer önem ise vahiy kâtibi olarak
gençleri seçmesi ve İslâm’a davet mektuplarını da gençlere yazdırmasıdır.
Gençleri o dönem içerisinde oldukça ihtiyaç duyulan Süryanice ve İbranice gibi
yabancı dilleri öğrenmeye teşvik etmiştir.
Rasulullah, henüz otuzlu
yaşlarda –kimi rivayetlerde ise yirmi beş yaşında- bir genç olan Mus’ab b. Umeyr’i
Medine’ye İslâm Devleti’nin temellerini atması için yollamış, İslâm Devleti
kurulduktan sonra yirmi altı yaşındaki Muaz b. Cebel’i de Yemen’e kadı olarak
tayin etmiştir.
Savaşlarda da
Rasululllah SallAllahu Aleyhi ve Sellem
gençlere büyük önem vererek çoğu sefer sancağı gençlere vermiştir. Örneğin
Tebük Seferi’nde sancağı Zeyd b. Sabit’e, Hayber’de de Hz. Ali’ye vermiştir.
Türkiye’de kendisine bir koyun dahi teslim edilemeyeceği söylenen yaştaki bir
gence yani on sekiz yaşlarında olan Usame b. Zeyd’e komutanlık vererek kendisinden
daha büyük yaştaki kişilere liderlik etmek üzere Usame b. Zeyd’i Suriye’ye
gönderdiği orduya komutan tayin etmiştir.
İslâm tarihine
baktığımızda çocuk yaştaki kişilerin bile devlet yöneticilerini muhasebe
ettiğini görebiliyoruz. Iraklı Şeyh AbdulAziz el-Bedrî “Âlimler ve Yöneticiler
arasında İslâm eserinde küçük bir çocuğun Halife Ömer b. Abdülaziz’e nasihat
ettiğini ve O’nu yanlışından düzelttiğini nakletmektedir:
“Ömer b. Abdülaziz Halife olunca her yöreden heyetler
ihtiyaçlarını açıklamak ve tebrik etmek için akın ettiler. Hicaz’dan da O’na
bir heyet geldi. Haşimî kabilesine mensup bir çocuk ilk önce söze başladı. O,
yeni konuşma çağına ulaşmış bir çocuktu. Ömer b. Abdülaziz: “Senden daha
yaşlı birisi konuşsun” dedi. Çocuk:
-Allahu Teâlâ müminlerin Halifesine iyilik versin. Kişinin
küçüklüğü kalbinin ve dilinin küçüklüğüyledir. Allahu Teâlâ bir kişiye konuşan
bir dil ve hıfzeden bir kalb lütfettiğinde o kişi söz söylemeye hak kazanır.
Onun üstünlüğünü ancak dinleyen anlayabilir. Devlet başkanlığı yaşlılık
cihetinden olsa idi, senin bu makamına Ümmet içinde çok daha lâyık olanlar
bulunurdu. Bu sözleri dinleyen Ömer b. Abdülaziz: “Doğru söyledin. Aklına gelen
her şeyi söyle, dedi. Çocuk:
-Allahu Teâlâ müminlerin Halifesine iyilik versin. Biz, tebrik
edici heyet olarak geldik. Yoksa istifade etmek için değil. Biz, sadece seni
bize Halife yapan Allahu Teâlâ’nın rızasını kazanmak için geldik. Biz, sana
senden korktuğumuzdan veya bir şey umduğumuzdan ötürü gelmedik. Sana gelmek
için memleketimizden buraya kadar meşakkatlere katlandık. Adaletinle zulmünden
emin olduk.
Ömer b. Abdülaziz çocuğun bu hitabı karşısında duygulanarak, ey çocuk! Bana
öğüt ver, dedi. Çocuk:
-Allahu Teâlâ müminlerin Halifesine iyilik versin. Allah’ın
hilm sıfatıyla insanlara mukabele etmesi, arzularının sonsuzluğu ve insanların
onları övmesinden ötürü gurura saptılar. Böylece ayakları kaydı ve cehenneme yuvarlandılar.
Allah’ın sana hilm sıfatıyla davranması, sonsuz arzuların ve insanların seni
övmesi seni gurura sevk etmesin. Aksi halde ayağın kayar ve Ümmeti de
saptırırsın. Allahu Teâlâ seni bu Ümmet’in salihlerinden kıldı.. Çocuk biraz
sustu. Ömer b. Abdülaziz, bu çocuğun kaç yaşında, olduğunu sordu. O’nunla
birlikte gelenler; on bir yaşındadır, dediler. Sonra Ömer b. Abdülaziz; O’nun
kimliğini sordu. O çocuğun, Rasulullah’ın torunu Hüseyin’in oğlu olduğunu
öğrendi. O’na hayırlar diledi ve O’na dua etti. Şu şiir de bu tabloyu
ifadelendirmektedir:
Bil, kişi âlim olarak doğmaz. Âlim olan, cahil gibi
değildir.
Cemiyetin kendisine iltifat ettiği yaşça küçük [bilgin)
halkın büyüğüdür. Yoksa ilmi olmayan değil!..”
İslâm tarihinden
örnekler vermeye devam edelim. İstanbul’un fethi ile alâkalı hadisin övgüsüne
nail olabilmek için İstanbul’u fetheden Fatih Sultan Mehmet henüz yirmi bir
yaşındaydı. Çanakkale Savaşı’nda Hilâfet Devletini koruyabilmek için savaşan
insanların çoğunun daha bıyığı bile terlememişti. Mezhep imamları daha on beşli
yaşlarda içtihat etmeye başlamışlardı. Bunun gibi daha birçok örnek vermek
mümkündür.
İslâm, aynı zamanda
gençliğini Allah yolunda sürdüren gencin mahşerde Allah’ın arşının gölgesinde
gölgeleneceğini belirtmiştir. Ebu Hurayra Radıyallahu Anh'dan
rivayet edildiğine göre Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem şöyle
buyurdu:
“Başka bir gölgenin bulunmadığı Kıyamet Günü’nde Allah Teâlâ,
yedi insanı, arşının gölgesinde gölgelendirecektir: Adil devlet başkanı, Rabbine kulluk ederek temiz
bir hayat içinde serpilip büyüyen genç, kalbi mescitlere bağlı Müslüman, birbirlerini
Allah için sevip buluşmaları da ayrılmaları da Allah için olan iki insan, güzel
ve mevki sahibi bir kadının beraber olma isteğine ‘Ben Allah'tan korkarım’ diye
yaklaşmayan yiğit, sağ elinin verdiğini sol elinin bilemeyeceği kadar gizli
sadaka veren kimse, tenhada Allah'ı anıp gözyaşı döken kişi.” (Buhari, Ezan 36, Zekât 16, Rikak 24, Hudüd 19; Müslim, Zekât 91. Ayrıca
bk. Tirmizî, Zühd 53; Nesaî, Kudat 2)
Bu hadis üzerinde
tefekkür ettiğimiz zaman mükemmel bir düzenlemenin olduğunu görürüz. Hadiste
adil devlet başkanından/adil Halife’den hemen sonra ömrünü Allah yolunda adayan
genç gelmiştir. Bu hadisten İslâmî bir gençliğin Halifelik kadar önemli
olduğunu anlarız. Eğer Ümmet gençliğini kaybederse Halifesini kaybeder. Ümmet
hayırlı bir gençlik oluşturamazsa Halifesini geri getiremez. Devletlerini
kaybetmiş bir Ümmet ile gençliğini kaybetmiş bir Ümmet sürekli zulüm altında
olur. Burada Allah’a kulluk eden bir gençliğin imamdan sonra zikredilmesi de
imamı yeniden getirecek olan kesimin gençler olmasından dolayıdır. Bundan
dolayı takvalı bir gençlik oluşmadığı takdirde adil imamın varlığı da tehlikede
olacaktır. Sömürgeci kâfirler gençliği ifsat ederek Halifeyi de ortadan
kaldırabilecektir. Biz bunu Osmanlı Devleti’nin yıkılışında gördük. Avrupa’ya
okumaya gönderilen gençlerin zihinleri ifsat olduğu vakit bu hâl Ümmet’in
geneline sirayet ederek Osmanlı’nın rahat bir şekilde yıkılmasına yol açtı.
Nasıl ki Halife Ümmet için kalkansa gençlik de İslâmî bir otorite için kalkandır.
Müslümanların bir Halifenin nasbedilmesi için çalışmaları farz olduğu gibi
yeryüzünde fitne kalmayıp din yalnız Allah’ın oluncaya kadar kâfirlerle
savaşacak ve Halife’nin emrine itaat edecek bir gençliğin oluşması için
çalışmak da farzdır. Hadiste zikredilen maddelere baktığımızda hepsinin
gençlerden oluşması da mümkündür. Bir genç adil bir şekilde devlet başkanı
olabilir, kalbi sürekli mescitlerde olabilir, etrafında bulunan insanları Allah
için sevebilir ve onlara Allah için buğz edebilir, kendini fuhşiyattan
alıkoyabilir, Allah yolunda sadaka verebilir ve işlediği günahlardan pişmanlık
duyarak kimsenin olmadığı bir yerde gözyaşı dökerek Allah’tan istiğfar
dileyebilir.
Geçmiş kavimlere
baktığımızda Firavunların, Nemrutların ve onların haleflerinin en çok korktuğu
kesim her daim gençler olmuştur. Bütün putperestler gençlerin uyanışından
korkmuşlardır. İbrahim Aleyhi’s Selam,
putları kırdıktan sonra müşrikler ve düzenin istihbaratçılarından bazıları bunu
İbrahim adındaki feta/gencin yaptığını söylüyorlardı. Allah Subhanehû ve Teâlâ bize bu olayı
Kur’an’da şöyle haber veriyor:
“(İbrahim’in Kavmi) ‘İlahlarımıza bunu kim yaptı? Doğrusu o
zalimlerden biridir.’ dediler. Bazıları ‘İbrahim denen bir feta/gencin,
onları zikrettiğini/diline doladığını duymuştuk’ dediler.” (Enbiya 59-60)
Başka bir örnek vermek
gerekirse zamanının Firavunlarına başkaldıran ashabı Kehf’ten Allah Subhanehû ve Teâlâ bizlere şu şekilde
bahsediyor:
“Biz sana onların başından geçenleri
gerçek olarak anlatıyoruz. Hakikaten onlar, Rablerine inanmış gençlerdi. Biz de
onların hidayetini arttırdık. Onların kalplerini metîn kıldık. O yiğitler (o
yerin hükümdarı karşısında) ayağa kalkarak dediler ki: Bizim Rabbimiz, göklerin
ve yerin Rabbidir. Biz, O'ndan başkasına ilah demeyiz. Yoksa saçma sapan
konuşmuş oluruz.”
(Kehf 13-14)
Gençlik yukarıda
belirttiğimiz gibi insanın en dinamik olduğu evredir. Bu dönemde kimlik kazanan
gençler en verimli en hareketli dönemlerini yaşarlar. Sabah bir yerde akşam
başka yerde olurlar. Sürekli hareketlidirler. Bu dönem biz gençler için çok
kıymetli ve değerlidir. Bunun için de gençliği bulunmaz bir hint kumaşı olarak
düşünmek ve değerlendirmek zorundayız. Gençliği olmayan bir toplumun geleceği
de olamaz. Bu sebeple İslâm’ın ilk doğduğu zamana baktığımızda bu dini ilk
kabul edenlerin çoğunun gençlerden oluştuğunu görürüz.
Tarih boyunca ister hak
isterse bâtıl olsun devrimleri gerçekleştiren insanların gençlerden oluştuğunu
müşahede etmekteyiz. Medine İslâm Devleti’ni kuranlar gençlerdi, Fransız
İhtilali’ni gerçekleştiren gençlerdi, Bolşevik İhtilali’ni gerçekleştirenler
gençlerdi, Hilâfet‘i ortadan kaldıran aklı eksik, ifsat olmuş kesim gençlerdi,
İran devrimini gerçekleştirenler gençlerdi. Türkiye’de son dönemde meydana
gelen Gezi eylemlerini düzenleyen gençlerdi, hakeza üniversiteleri harekete
geçiren, oralarda eylem yapanlar hep genç nesil olmuştur.
Şu an bu yazıyı
okuyanların büyük bir çoğunluğunu gençler oluşturmaktadır. Sizler şu an bulunduğunuz
yaşlarda kimliğinizi inşa etmek üzeresiniz. Özünüze dönüp dönmemek sizin
elinizdedir. Bizler sizlere gerçek liderlerinizi ve takip etmeniz gereken yolu
göstermiş olduk. Sizin aslî göreviniz insanları İslâmî hayatı yeniden başlatmak
üzere İslâm’ı yaşamaya davet etmektir. İslâm tarihini derin bir şekilde analiz
ettiğimizde gençlerin İslâm’ı anlamada ve yaşamada yaşlı kesime oranla daha arzulu
olduklarını görüyoruz. İslâm Ümmeti için gençlik vazgeçilmez bir unsurdur.
Gençliğinden vazgeçen bir Ümmetin ne yazık ki geleceği olamaz. Bundan dolayı da
bugün bir Halife‘ye duyduğumuz ihtiyaç kadar bu Halife‘yi nasbedecek ve bunun
için gecesini gündüzüne katacak basiretli, dirayetli, azimli ve ihlaslı
gençlere de ihtiyaç vardır.
Bugün bizler elimizde
var olan malzemeyi en iyi şekilde insanlara sunarsak bu davete ilk icabet
edecek olan gençlerdir. Gençler her zaman için elimizde var olan hazır bir
potansiyeldir. İslâm’ı en iyi anlayacak ve akıllarına hitap edecek ilahi mesajı
anlayacak olanlar gençlerdir.
Tüm bunlardan sonra örnek
alınmaya layık olan kişiler ise şunlardır:
-Bugün bizler Uhud
Savaşı’nda Rasulullah’ı SallAllahu Aleyhi
ve Sellem korumak için canını ortaya atarak O‘na gelen ok, kılıç
darbelerine karşı elini uzatarak felç olan Talha b. Ubeydullah’ı örnek almalıyız.
-21-22 yaşlarında
Kur’an’ı cem eden Zeyd b. Sabit’i örnek almalıyız.
-Örnek alınması gereken
Medine’yi İslâm Devleti‘nin merkezi olmaya hazırlarken sizin yaşınızda olan
Musab b. Umeyr’dir.
-Örnek alınması gereken
çoğunuzdan küçük olan ve İslâm’ın yeryüzünde yayılması için mücadele eden Fatih
Sultan Mehmet’tir.
-Örnek alınması gereken
Çanakkale Savaşı’nda İslâmî Devlet‘in yıkılmaması için canını feda eden
gençlerdir.
-Örnek alınması gereken
genç yaşta içtihat eden Ali b. Ebu Talib, Abdurrahman b. Avf, Abdullah b.
Mes’ud gibi genç sahabelerdir.
-Örnek alınması gereken
Rasulullah’ın "Ümmetim içinde helal ve haramı en iyi bilen Muaz'dır"
övgüsüne nail olan Muaz b. Cebel’dir
-Örnek alınması gereken Ashab‘ın
kitleleşmesi için evini açan ve henüz 12 yaşında olan Erkam b. Ebî
el-Erkam’dır.
-Örnek alınması gereken Kâbe’nin ortasında İslâm’ın düşmanı olan azılı
müşriklerin karşısında hiçbir şekilde korkmayan ve henüz 14-18 yaşları arasında
olan Abdullah b. Mes’ud’dur.
Bu örnekleri çoğaltmak
mümkündür. Evet asıl örnek alınması gerekenler Allah’ın Rasulü ve güzide Ashabı
ile beraber onların yolundan giden salih insanlardır. Nitekim o insanlar
Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem’in
vefatından sonra önemli görevler üstlenmişlerdir. Kimileri devlet başkanı,
vali, kadı olmuşlar; kimileri ise minberde bir âlim, savaş meydanlarında
ülkeleri fetheden hayırlı komutanlar olmuşlardır.
Ne mutlu o kimseye ki
gençliğinin farkında olarak kendini yetiştirmekte, nefsiyetini kuvvetlendirmekte
ve Ümmet’in yeniden yeryüzünde lider olması için mücadele etmektedir.
Rabbim bizlere bu yazıda
geçen güzide insanları örnek almayı ve onlar gibi bâtıl sistemleri yıkarak
İslâmî hayatı yaşatmayı ve yaşamayı nasip etsin. (Amin)


Yorumlar