İSLÂM’DA GENÇLİĞİN ÖNEMİ

Salih Sorgun

Allah Subhanehû ve Teâlâ şöyle buyurmuştur:

“Sizi (önce) bir topraktan, sonra bir damla sudan, sonra bir alekadan (embriyo) yaratan, sonra sizi bir bebek olarak çıkaran, sonra güçlü kuvvetli bir çağa erişmeniz, sonra da ihtiyarlar olmanız için yaşatıp büyüten O'dur. İçinizden kimi de daha önce vefat ettiriliyor. (Bunları Allah) belirli bir süreye ulaşasınız ve aklınızı kullanasınız diye (böyle yapıyor).” (Mümin 67)

Gençlik dönemi insanın en aktif, verimli ve hareketli olduğu dönemdir. İnsanlar bu dönemde kendilerini tanımakta ve hayatlarını yönlendirmektedirler. Bir toplumun dinamik kesim diye adlandırılan gençliğini istediğiniz şekilde istediğiniz yöne kanalize edebilirseniz artık o topluma hâkimsiniz demektir. Bunun bilincinde olan Batı ise gençliği ifsat edebilmek için her türlü yola başvurmaktadır. Gençliğin zihnini sürekli kendi şahsiyetleri ile donatmaktadırlar. Gençlere kitle iletişim araçları aracılığıyla zehirlerini enjekte etmektedirler. Onları futbol, demokrasi, müzik, fuhuş, içki, kumar vb. şeylerle meşgul etmektedirler. Kendi özüne yabancı olarak yetişen gençler ise çoğu zaman bu bataklığa düşmektedir. Bu şekilde yetişen/yetiştirilen gençler için artık bir futbolcunun, bir filozofun bir sanatçının, bir yazarın sözü ayetten ve hadisten daha üstün görülmekte ve kendisi ile amel edilmektedir. Bu durumun birçok sebebi olmakla beraber başlıca sebeplerden biri gençliğin kendisi için rol model edineceği şahsiyetleri tanımıyor olmasından dolayıdır. Biz bu makalemizde gençlere şu an içerisinde bulunmuş oldukları evrenin bilincinde olmaları gerektiğini ve İslâm’ın gençliğe verdiği önem üzerinde durarak gençlere gerçek rol modellerinin kimler olduğunu göstereceğiz inşaAllah.

Bizler bu dünyaya imtihan için geldik ve hayatımızın sona ermesiyle beraber dünya hayatında yaptığımız amellerden dolayı hesaba çekileceğiz. Allah Subhanehû ve Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

“O (Allah) ki, hanginizin daha güzel davranacağını sınamak için ölümü ve hayatı yarattı. O ‘Azîz’dir, Ğâfur.” (Mülk 2)

Allah Subhanehû ve Teâlâ başka bir ayette dünya hayatının geçici olduğunu buyurmuştur:

“Dünya hayatı aldatıcı bir geçimlikten başka bir şey değildir.” (Hadid 20)

İslâm dini gençliğe büyük bir önem vermiştir. Gençlikte yapılan amellerin her zaman için yaşlının yaptığı ibadetten daha hayırlı olduğunu belirtmiştir. Bunu vurgulamak isteyen Hz. Ömer şöyle demiştir:

“Namaz kılan yaşlıyı severim ama namaz kılan gence aşığım.”

Gençliğin önemi ile alâkalı birçok hadis mevcuttur.

Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu:

“Allah, tövbekâr genci sever.” (Camiu’s Sağir)

Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu:

“Bir genç, ilim ve ibadet içerisinde yetişir, olgunlaşırsa; Allah, Kıyamet Günü ona yetmiş iki sıddîkin sevabı kadar sevap verir.” (Camiu’s Sağir)

Gençlik dönemlerinin nerelerde harcandığı çok önemlidir. Eğer gençliğimizi Rabbimizin istediği şekilde sürdürsek bunun karşılığında mükâfat alırız. Allah’ın emirlerine aykırı bir şekilde sürdürürsek azaba müstahak oluruz. Muhakkak ki gençliğimizi nerede harcadığımızın hesabını vermeden mahşer g ünü bulunduğumuz yerden hareket edemeyeceğiz. Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu:

“Kul şu beş şeyden sorguya çekilmedikçe Kıyamet Günü’nde ayakları olduğu yerden kıpırdamaz; Ömrünü nerede tükettiğinden, gençliğini nerede harcadığından, ilmiyle ne amel ettiğinden, malını nerede kazanıp nereye harcadığından, bedenini nerede yıprattığından.” (Tırmizi 2416)

Rasulullah’ın davetinde gençlerin ayrı bir yeri olmuştur. İlk iman edip bu davayı göğüsleyen gençler olmuştur. Siyer’de tespit edilen ilk kırk Müslümandan yaşları tespit edilen otuz altı kişiye baktığımızda çoğunun gençlerden hatta bazılarının çocuklardan oluştuğunu görürüz. Şeyh Takıyuddin En-Nebhani Rahimehullah İslâm Devleti adlı kitabında Sahabenin yaşlarını tek tek belirtmektedir. Konumuzun uzamaması için bu Sahabelerin adlarını ve yaşlarını belirtmeyeceğiz. İsteyenler bahsettiğimiz kitaba bakarak ilk iman eden Sahabelerin isimlerine ve yaşlarına bakabilir.

Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem gençlerin çekirdekten yetişebilmesi için nefsiyetlerinin ve akliyetlerinin gelişmesine büyük önem vermiştir. Nefsiyeti gelişen Sahabelerin aynı zamanda ilmî seviyeleri de artmıştır. Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem hayatta iken bazı Sahabeler genç yaşlarına rağmen müçtehit seviyesine yükselmiş ve içtihat yapmaya başlamışlardır. Hz. Ali, Abdurrahman b. Avf, Muaz b. Cebel, Abdullah b. Mes’ud, Zeyd b. Sabit gibi Sahabeler bunlardan birkaçıdır. Ayrıca Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem’ın gençlere verdiği bir diğer önem ise vahiy kâtibi olarak gençleri seçmesi ve İslâm’a davet mektuplarını da gençlere yazdırmasıdır. Gençleri o dönem içerisinde oldukça ihtiyaç duyulan Süryanice ve İbranice gibi yabancı dilleri öğrenmeye teşvik etmiştir.

Rasulullah, henüz otuzlu yaşlarda –kimi rivayetlerde ise yirmi beş yaşında- bir genç olan Mus’ab b. Umeyr’i Medine’ye İslâm Devleti’nin temellerini atması için yollamış, İslâm Devleti kurulduktan sonra yirmi altı yaşındaki Muaz b. Cebel’i de Yemen’e kadı olarak tayin etmiştir. 

Savaşlarda da Rasululllah SallAllahu Aleyhi ve Sellem gençlere büyük önem vererek çoğu sefer sancağı gençlere vermiştir. Örneğin Tebük Seferi’nde sancağı Zeyd b. Sabit’e, Hayber’de de Hz. Ali’ye vermiştir. Türkiye’de kendisine bir koyun dahi teslim edilemeyeceği söylenen yaştaki bir gence yani on sekiz yaşlarında olan Usame b. Zeyd’e komutanlık vererek kendisinden daha büyük yaştaki kişilere liderlik etmek üzere Usame b. Zeyd’i Suriye’ye gönderdiği orduya komutan tayin etmiştir.

İslâm tarihine baktığımızda çocuk yaştaki kişilerin bile devlet yöneticilerini muhasebe ettiğini görebiliyoruz. Iraklı Şeyh AbdulAziz el-Bedrî “Âlimler ve Yöneticiler arasında İslâm eserinde küçük bir çocuğun Halife Ömer b. Abdülaziz’e nasihat ettiğini ve O’nu yanlışından düzelttiğini nakletmektedir:

“Ömer b. Abdülaziz Halife olunca her yöreden heyetler ihtiyaçlarını açıklamak ve tebrik etmek için akın ettiler. Hicaz’dan da O’na bir heyet geldi. Haşimî kabilesine men­sup bir çocuk ilk önce söze başladı. O, yeni konuşma ça­ğına ulaşmış bir çocuktu. Ömer b. Abdülaziz: “Senden da­ha yaşlı birisi konuşsun” dedi. Çocuk:

-Allahu Teâlâ müminlerin Halifesine iyilik versin. Ki­şinin küçüklüğü kalbinin ve dilinin küçüklüğüyledir. Allahu Teâlâ bir kişiye konuşan bir dil ve hıfzeden bir kalb lütfet­tiğinde o kişi söz söylemeye hak kazanır. Onun üstünlüğü­nü ancak dinleyen anlayabilir. Devlet başkanlığı yaşlılık cihetinden olsa idi, senin bu makamına Ümmet içinde çok daha lâyık olanlar bulunurdu. Bu sözleri dinleyen Ömer b. Abdülaziz: “Doğru söyledin. Aklına gelen her şeyi söyle, dedi. Çocuk:

-Allahu Teâlâ müminlerin Halifesine iyilik versin. Biz, tebrik edici heyet olarak geldik. Yoksa istifade etmek için değil. Biz, sadece seni bize Halife yapan Allahu Teâlâ’­nın rızasını kazanmak için geldik. Biz, sana senden kork­tuğumuzdan veya bir şey umduğumuzdan ötürü gelmedik. Sana gelmek için memleketimizden buraya kadar me­şakkatlere katlandık. Adaletinle zulmünden emin olduk.
Ömer b. Abdülaziz çocuğun bu hitabı karşısında duygula­narak, ey çocuk! Bana öğüt ver, dedi. Çocuk:

-Allahu Teâlâ müminlerin Halifesine iyilik versin. Allah’ın hilm sıfatıyla insanlara mukabele etmesi, arzularının sonsuzluğu ve insanların onları övmesinden ötürü gurura saptılar. Böylece ayakları kaydı ve cehenneme yu­varlandılar. Allah’ın sana hilm sıfatıyla davranması, son­suz arzuların ve insanların seni övmesi seni gurura sevk etmesin. Aksi halde ayağın kayar ve Ümmeti de saptırırsın. Allahu Teâlâ seni bu Ümmet’in salihlerinden kıldı.. Çocuk biraz sustu. Ömer b. Abdülaziz, bu çocuğun kaç yaşında, olduğunu sordu. O’nunla birlikte gelenler; on bir yaşında­dır, dediler. Sonra Ömer b. Abdülaziz; O’nun kimliğini sor­du. O çocuğun, Rasulullah’ın torunu Hüseyin’in oğlu olduğunu öğrendi. O’na hayırlar diledi ve O’na dua etti. Şu şiir de bu tabloyu ifadelendirmektedir:

Bil, kişi âlim olarak doğmaz. Âlim olan, cahil gibi değildir.

Cemiyetin kendisine iltifat ettiği yaşça küçük [bilgin) halkın büyüğüdür. Yoksa ilmi olmayan değil!..”

İslâm tarihinden örnekler vermeye devam edelim. İstanbul’un fethi ile alâkalı hadisin övgüsüne nail olabilmek için İstanbul’u fetheden Fatih Sultan Mehmet henüz yirmi bir yaşındaydı. Çanakkale Savaşı’nda Hilâfet Devletini koruyabilmek için savaşan insanların çoğunun daha bıyığı bile terlememişti. Mezhep imamları daha on beşli yaşlarda içtihat etmeye başlamışlardı. Bunun gibi daha birçok örnek vermek mümkündür.

İslâm, aynı zamanda gençliğini Allah yolunda sürdüren gencin mahşerde Allah’ın arşının gölgesinde gölgeleneceğini belirtmiştir. Ebu Hurayra Radıyallahu Anh'dan rivayet edildiğine göre Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu:

“Başka bir gölgenin bulunmadığı Kıyamet Günü’nde Allah Teâlâ, yedi insanı, arşının gölgesinde gölgelendirecektir: Adil devlet başkanı, Rabbine kulluk ederek temiz bir hayat içinde serpilip büyüyen genç, kalbi mescitlere bağlı Müslüman, birbirlerini Allah için sevip buluşmaları da ayrılmaları da Allah için olan iki insan, güzel ve mevki sahibi bir kadının beraber olma isteğine ‘Ben Allah'tan korkarım’ diye yaklaşmayan yiğit, sağ elinin verdiğini sol elinin bilemeyeceği kadar gizli sadaka veren kimse, tenhada Allah'ı anıp gözyaşı döken kişi.” (Buhari, Ezan 36, Zekât 16, Rikak 24, Hudüd 19; Müslim, Zekât 91. Ayrıca bk. Tirmizî, Zühd 53; Nesaî, Kudat 2)

Bu hadis üzerinde tefekkür ettiğimiz zaman mükemmel bir düzenlemenin olduğunu görürüz. Hadiste adil devlet başkanından/adil Halife’den hemen sonra ömrünü Allah yolunda adayan genç gelmiştir. Bu hadisten İslâmî bir gençliğin Halifelik kadar önemli olduğunu anlarız. Eğer Ümmet gençliğini kaybederse Halifesini kaybeder. Ümmet hayırlı bir gençlik oluşturamazsa Halifesini geri getiremez. Devletlerini kaybetmiş bir Ümmet ile gençliğini kaybetmiş bir Ümmet sürekli zulüm altında olur. Burada Allah’a kulluk eden bir gençliğin imamdan sonra zikredilmesi de imamı yeniden getirecek olan kesimin gençler olmasından dolayıdır. Bundan dolayı takvalı bir gençlik oluşmadığı takdirde adil imamın varlığı da tehlikede olacaktır. Sömürgeci kâfirler gençliği ifsat ederek Halifeyi de ortadan kaldırabilecektir. Biz bunu Osmanlı Devleti’nin yıkılışında gördük. Avrupa’ya okumaya gönderilen gençlerin zihinleri ifsat olduğu vakit bu hâl Ümmet’in geneline sirayet ederek Osmanlı’nın rahat bir şekilde yıkılmasına yol açtı. Nasıl ki Halife Ümmet için kalkansa gençlik de İslâmî bir otorite için kalkandır. Müslümanların bir Halifenin nasbedilmesi için çalışmaları farz olduğu gibi yeryüzünde fitne kalmayıp din yalnız Allah’ın oluncaya kadar kâfirlerle savaşacak ve Halife’nin emrine itaat edecek bir gençliğin oluşması için çalışmak da farzdır. Hadiste zikredilen maddelere baktığımızda hepsinin gençlerden oluşması da mümkündür. Bir genç adil bir şekilde devlet başkanı olabilir, kalbi sürekli mescitlerde olabilir, etrafında bulunan insanları Allah için sevebilir ve onlara Allah için buğz edebilir, kendini fuhşiyattan alıkoyabilir, Allah yolunda sadaka verebilir ve işlediği günahlardan pişmanlık duyarak kimsenin olmadığı bir yerde gözyaşı dökerek Allah’tan istiğfar dileyebilir.

Geçmiş kavimlere baktığımızda Firavunların, Nemrutların ve onların haleflerinin en çok korktuğu kesim her daim gençler olmuştur. Bütün putperestler gençlerin uyanışından korkmuşlardır. İbrahim Aleyhi’s Selam, putları kırdıktan sonra müşrikler ve düzenin istihbaratçılarından bazıları bunu İbrahim adındaki feta/gencin yaptığını söylüyorlardı. Allah Subhanehû ve Teâlâ bize bu olayı Kur’an’da şöyle haber veriyor: 

“(İbrahim’in Kavmi) ‘İlahlarımıza bunu kim yaptı? Doğrusu o zalimlerden biridir.’ dediler.  Bazıları ‘İbrahim denen bir feta/gencin, onları zikrettiğini/diline doladığını duymuştuk’ dediler.” (Enbiya 59-60)

Başka bir örnek vermek gerekirse zamanının Firavunlarına başkaldıran ashabı Kehf’ten Allah Subhanehû ve Teâlâ bizlere şu şekilde bahsediyor:

“Biz sana onların başından geçenleri gerçek olarak anlatıyoruz. Hakikaten onlar, Rablerine inanmış gençlerdi. Biz de onların hidayetini arttırdık. Onların kalplerini metîn kıldık. O yiğitler (o yerin hükümdarı karşısında) ayağa kalkarak dediler ki: Bizim Rabbimiz, göklerin ve yerin Rabbidir. Biz, O'ndan başkasına ilah demeyiz. Yoksa saçma sapan konuşmuş oluruz.” (Kehf 13-14)

Gençlik yukarıda belirttiğimiz gibi insanın en dinamik olduğu evredir. Bu dönemde kimlik kazanan gençler en verimli en hareketli dönemlerini yaşarlar. Sabah bir yerde akşam başka yerde olurlar. Sürekli hareketlidirler. Bu dönem biz gençler için çok kıymetli ve değerlidir. Bunun için de gençliği bulunmaz bir hint kumaşı olarak düşünmek ve değerlendirmek zorundayız. Gençliği olmayan bir toplumun geleceği de olamaz. Bu sebeple İslâm’ın ilk doğduğu zamana baktığımızda bu dini ilk kabul edenlerin çoğunun gençlerden oluştuğunu görürüz. 

Tarih boyunca ister hak isterse bâtıl olsun devrimleri gerçekleştiren insanların gençlerden oluştuğunu müşahede etmekteyiz. Medine İslâm Devleti’ni kuranlar gençlerdi, Fransız İhtilali’ni gerçekleştiren gençlerdi, Bolşevik İhtilali’ni gerçekleştirenler gençlerdi, Hilâfet‘i ortadan kaldıran aklı eksik, ifsat olmuş kesim gençlerdi, İran devrimini gerçekleştirenler gençlerdi. Türkiye’de son dönemde meydana gelen Gezi eylemlerini düzenleyen gençlerdi, hakeza üniversiteleri harekete geçiren, oralarda eylem yapanlar hep genç nesil olmuştur.

Şu an bu yazıyı okuyanların büyük bir çoğunluğunu gençler oluşturmaktadır. Sizler şu an bulunduğunuz yaşlarda kimliğinizi inşa etmek üzeresiniz. Özünüze dönüp dönmemek sizin elinizdedir. Bizler sizlere gerçek liderlerinizi ve takip etmeniz gereken yolu göstermiş olduk. Sizin aslî göreviniz insanları İslâmî hayatı yeniden başlatmak üzere İslâm’ı yaşamaya davet etmektir. İslâm tarihini derin bir şekilde analiz ettiğimizde gençlerin İslâm’ı anlamada ve yaşamada yaşlı kesime oranla daha arzulu olduklarını görüyoruz. İslâm Ümmeti için gençlik vazgeçilmez bir unsurdur. Gençliğinden vazgeçen bir Ümmetin ne yazık ki geleceği olamaz. Bundan dolayı da bugün bir Halife‘ye duyduğumuz ihtiyaç kadar bu Halife‘yi nasbedecek ve bunun için gecesini gündüzüne katacak basiretli, dirayetli, azimli ve ihlaslı gençlere de ihtiyaç vardır.

Bugün bizler elimizde var olan malzemeyi en iyi şekilde insanlara sunarsak bu davete ilk icabet edecek olan gençlerdir. Gençler her zaman için elimizde var olan hazır bir potansiyeldir. İslâm’ı en iyi anlayacak ve akıllarına hitap edecek ilahi mesajı anlayacak olanlar gençlerdir.

Tüm bunlardan sonra örnek alınmaya layık olan kişiler ise şunlardır:

-Bugün bizler Uhud Savaşı’nda Rasulullah’ı SallAllahu Aleyhi ve Sellem korumak için canını ortaya atarak O‘na gelen ok, kılıç darbelerine karşı elini uzatarak felç olan Talha b. Ubeydullah’ı örnek almalıyız.

-21-22 yaşlarında Kur’an’ı cem eden Zeyd b. Sabit’i örnek almalıyız.

-Örnek alınması gereken Medine’yi İslâm Devleti‘nin merkezi olmaya hazırlarken sizin yaşınızda olan Musab b. Umeyr’dir.

-Örnek alınması gereken çoğunuzdan küçük olan ve İslâm’ın yeryüzünde yayılması için mücadele eden Fatih Sultan Mehmet’tir.

-Örnek alınması gereken Çanakkale Savaşı’nda İslâmî Devlet‘in yıkılmaması için canını feda eden gençlerdir.

-Örnek alınması gereken genç yaşta içtihat eden Ali b. Ebu Talib, Abdurrahman b. Avf, Abdullah b. Mes’ud gibi genç sahabelerdir.

-Örnek alınması gereken Rasulullah’ın "Ümmetim içinde helal ve haramı en iyi bilen Muaz'dır" övgüsüne nail olan Muaz b. Cebel’dir

-Örnek alınması gereken Ashab‘ın kitleleşmesi için evini açan ve henüz 12 yaşında olan Erkam b. Ebî el-Erkam’dır.

-Örnek alınması gereken Kâbe’nin ortasında İslâm’ın düşmanı olan azılı müşriklerin karşısında hiçbir şekilde korkmayan ve henüz 14-18 yaşları arasında olan Abdullah b. Mes’ud’dur.

Bu örnekleri çoğaltmak mümkündür. Evet asıl örnek alınması gerekenler Allah’ın Rasulü ve güzide Ashabı ile beraber onların yolundan giden salih insanlardır. Nitekim o insanlar Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem’in vefatından sonra önemli görevler üstlenmişlerdir. Kimileri devlet başkanı, vali, kadı olmuşlar; kimileri ise minberde bir âlim, savaş meydanlarında ülkeleri fetheden hayırlı komutanlar olmuşlardır.

Ne mutlu o kimseye ki gençliğinin farkında olarak kendini yetiştirmekte, nefsiyetini kuvvetlendirmekte ve Ümmet’in yeniden yeryüzünde lider olması için mücadele etmektedir. 

Rabbim bizlere bu yazıda geçen güzide insanları örnek almayı ve onlar gibi bâtıl sistemleri yıkarak İslâmî hayatı yaşatmayı ve yaşamayı nasip etsin. (Amin)

 


Yorumlar

Yorum Yaz