Sünnetin Tarifi
Hz. Peygamber efendimizin
söz, fiil ve takrirlerinin bütününe “sünnet” denir. Çoğulu
"sünen"dir. Sünnet, dinimizi öğrenmede Kur'ân-ı Kerim'den sonra ikinci
asli kaynaktır. Çağımızda “ileri sürülen” birkaç türedi sözde “âlim” insanların
dışında sahabeden günümüze bu hakikati inkâr eden olmamıştır. Bu köksüz
türedilerin çoğu dahi ne dediklerinin ağırlığı altında kendilerini inkâr edip
duruyorlar. Bir kısmı, sünnet ve hadisi “rivayet” adı altında toptan atarken,
bir kısmı “Kur’an’a vururuz, onun sahih dediklerini alır, gerisini atarız.”
diyorlar. Cehalete bakınız; sanki bu hadisleri tespit eden âlimler, sahih
hadisin bir ölçüsü olmak üzere sanki Kur’an’a arz etmemişler gibi. Belki de
bunu bilemeyecek kadar cahil olamazlar ama böyle söylüyorlar ki, bu gerçeği
bilmeyenleri kandırabilmek için. Allah ıslah eylesin.
Sünnetin Çeşitleri
Sünnetin söz, fiil
veya tasvip (takrir) olmak üzere üçe ayrılmasını kısaca görelim:
1. Kavlî sünnet: Hz. Peygamber'in
çeşitli vesilelerle söylemiş olduğu sözlerdir. Buna “hadis” de denir. Meselâ:
إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ،
وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى، فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى دُنْيَا
يُصِيبُهَا أَوْ إِلَى امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ
إِلَيْهِ
“Âmeller ancak
niyetlere göredir ve herkese niyetinin karşılığı vardır. Kim Allah ve Rasûlü
için hicret etmişse, onun hicreti Allah ve Rasûlünedir. Kim elde edeceği bir
dünyalık veya evlenmek istediği bir kadın için hicret ederse onun hicreti de
kendisi için hicret ettiği kimseyedir."[1]
2. Fiilî sünnet: Hz. Peygamber'in
namaz kılışını ve haccedişini örnek verebiliriz. Allah elçisi:
صَلُّوا كَمَا رَأَيْتُمُونِي أُصَلِّي
"Ben namazı
nasıl kılıyorsam, siz de öyle kılın."[2]
لِتَأْخُذُوا عَنِّي
مَنَاسِكَكُمْ
"Hac ile
ilgili ibadetlerinizi benden alın."[3] buyurmuştur. Yine
Hz. Peygamber'in savaşlarda yapmış olduğu işler de fiilî sünnete girer.
3. Takriri sünnet: Hz. Peygamber'in
görüp işittiği bir işe karşı çıkmaması ve onu kabul etmesidir. Çünkü Allah'ın
Rasûlü bir işin yapıldığını gördüğü veya işittiği hâlde onu reddetmemiş ve
susmuşsa, bu durum O’nun bu işi tasvip ve kabul ettiği anlamına gelir.
Meselâ; Amr b.
el-Âs RadiyAllahu Anh Zâtü's-Selâsil
gazvesi sırasında çok soğuk bir gecede ihtilam olmuş, su ile yıkanırsa canının
tehlikeye düşeceğini anlayınca da teyemmümle topluluğa sabah namazını
kıldırmıştı. Gazve dönüşü durum Hz. Peygamber'e anlatılınca, Amr'a: Cünüp
olduğun hâlde arkadaşlarına imam oldun öyle mi? diye sordu. Amr: Kendinizi
öldürmeyin. Şüphesiz Allah size karşı çok merhametlidir.[4]
ayetini hatırlayarak teyemmüm yaptığını ve namazı kıldırdığını bildirdi. Bunun
üzerine Hz. Peygamber tebessüm etmiş ve susmuştur. İşte bu tebessüm ve susma,
su bulunsa bile çok soğuk havada teyemmümle namaz kılınabileceğini gösterir.[5]
Sünnetin Dinde Delil
Oluşu
Sünnetin, Kur'ân-ı
Kerim'den sonra, ikinci asli delil olduğunda görüş birliği vardır. Son
zamanlarda nereden türediği belli olmayan kimi bid’atçı sapıkların sünneti
dinde bir delil olarak görmemesi ilim açısından ciddiye alınacak bir mesele
değildir. Bu yüzden Hz. Peygamber'e nispeti sabit ve sahih olan sünnetin
gereğine göre amel etmenin vücubu üzerinde bütün âlimler ittifak etmiştir.
Onlar bu konuda Rasûlullah SallAllahu
Aleyhi ve Sellem'e itaati emreden, O’nu sevmenin Cenab-ı Hakkı sevmek
olduğunu bildiren, O’na karşı gelenlere şiddetli tehditler bildiren yüzlerce ayetlere
dayanırlar.
Hz. Peygamber'in
hayatında ve vefatından sonra Ashab-ı kiram onun sünnetine uymak gerektiğinde
birleşmişlerdir. Sahabe, Allah elçisinin emir ve yasaklarına uyuyor, helal
dediğini helal, haram dediğini haram olarak kabul ediyordu. Onlar herhangi bir
mesele hakkında Kur'ân'da bir hüküm bulamadıkları zaman Hz. Peygamber'in
sünnetine başvuruyordu.
Sıhhat Açısından
Sünnetin Çeşitleri
Sünnetin rivayet
bakımından çeşitleri vardır. Senedinde kopukluk bulunmayan sahih hadisler rivayet
bakımından üçe ayrılır.
1. Mütevatir
Sünnet:
Yalan üzerinde birleşmeleri aklen mümkün olmayacak sayıda bir Sahabe
topluluğunun Hz. Peygamber'den rivayet ettiği, daha sonra bu topluluktan Tâbiün
ve Etbâu't-Tâbiîn devirlerinde de aynı özellikteki toplulukların naklettiği
haberlere "mütevatir sünnet" denir. Bu üç nesilden sonraki devirlerde
yalan üzerinde birleşmenin aklen mümkün olmaması şartı aranmaz. Çünkü sünnet bu
dönemden sonra tedvin ve tasnif edilerek yazılı eserlere intikal etmiş, daha
önce tek râviler aracılığı ile gelen haberlerin pek çoğu da tevâtür ve şöhret
derecesinde nakledilmiştir.
Mütevatir sünnetin
hükmü, Hz. Peygamber'e nisbetinin kesin oluşudur. Buna göre, mütevatir sünnetle
amel etmek farz olup, onu inkâr eden dinden çıkar. Bu çeşit hadislerin delâleti
zannî olmadıkça, ortaya koyduğu hüküm kesinlik ifade eder. Mütevatir hadisler,
delil olma bakımından Kur'ân'a yakın kuvvettedir.
2. Meşhur Sünnet: Meşhur sünnet, Hz.
Peygamber'den bir veya iki yahut tevatür sayısına ulaşmamış sayıda Sahabi
tarafından rivayet edilmişken, Tâbiün veya Etbâu't-tâbün devirlerinde tevatür
sayısındaki ravilerce nakledilen sünnettir.
Mütevatir ve meşhur
sünnet arasındaki fark şudur; birincide her üç tabaka ravileri tevatür
sayısında iken, meşhur sünnette, Sahabeden olan raviler tevatür derecesine
ulaşmamıştır. Buna göre mütevatir hadisin Hz. Peygamber'e nisbeti kesin iken
meşhur hadisin, Hz. Peygamberden rivayet eden Sahabiye nisbeti kesin olmakla
birlikte, Hz. Peygamber'e nisbeti kesinlik taşımaz. Meşhur sünnetin hükmü,
kesine yakın bir bilgi vermesidir.
3. Âhad Sünnet: Bunlar, Hz.
Peygamber'den bir, iki veya daha fazla Sahabi tarafından rivayet edilen ve
meşhur hadisin şartlarını taşımayan hadislerdir. Hadis kitaplarında toplanmış
bulunan hadislerin çoğu bu kısma ait olup, bunlara tek kişinin haberi anlamında
"haber-i vâhid" veya birer kişilerin haberi anlamında "âhad
haber" denir.
Ahad sünnet kesin
bilgi ifade etmez, zanlı bilgi verir. Çünkü bunların Hz. Peygamber'e
ulaştığında şüphe vardır. Bu yüzden inançla ilgili konularda âhad habere
dayanılmaz. Ancak belirli şartları taşıyan âhad haberler amel konularında delil
olarak kabul edilir.
Sünnetin dinde
delil olması bahsinde en önemli konu, Rasûlullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem'in fiillerini değerlendirilmesidir. Bu
konuyu bilemeyen insanlar, sünnetten hüküm çıkarma hususunda yanılabilirler.
Zamanımızda bu yüzden çok hatalar da yapılmaktadır. Dinde yetkin olmayan
birisi, “ben hadiste okudum” diyerek duyduğu her hadisle fetva vermeye
kalkışırsa, elbette hata eder. Bazı iyi niyetli kimseler, özellikle fıkıh usulü
bilmeden şerhsiz hadis metinlerinin okunmamasını bu yüzden tavsiye etmişlerdir.
Belki haklıdırlar da ama kötü niyetli istismarcılar bu sözü maksadından
çıkararak “görüyor musunuz, hadis okumayı yasaklıyorlar” diyorlar. Kendilerinin
kökten inkâr etmelerini unutuyorlar galiba.
Biz bu durumlara
dikkat çekerek hep uyarıyoruz: Kur’an da okuyun, hadis de okuyun ama bu
ikisinden fetva çıkarmayın. Fetvayı fıkıh kitaplarından alın. Kur’an’ı tefsir
ile hadisi de şerh kitapları ile beraber okuyun. Ama siz Kur’an ve sünnetten
hüküm istinbat ve istihraç edecek seviyede içtihat ehli bir ilim sahibiyseniz,
bu iki kaynağı doya doya okuyun, bol bol da hüküm çıkarın, helal olsun. Biz de
sizlere hürmet ve dualar ederiz.
Öyleyse bu konuya
da kısaca değinelim:
Rasûlullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem'in Fiilleri
Rasûlullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem'in fiilleri
üçe ayrılır:
1. Hz. Peygamber'in
bir beşer, bir insan olarak yaptığı fiillerdir. Yeme, içme, giyinme, uyuma,
yatıp kalkma gibi. Bu fiiller genel olarak ümmeti bağlamaz. Çünkü bunlar Allah
elçisinden bir peygamber sıfatıyla değil bir insan olması sıfatıyla meydana
gelmiştir. Bununla birlikte, Ashab-ı kiramdan, Allah elçisini bu gibi
fiillerinde de izleyenler vardı. Abdullah b. Ömer bunlardandır. Böyle davranmak
bir edep ve müstehap sayılmıştır.
Hz. Peygamber'in
ticaret, ziraat, savaş tedbirleri, hastalık tedavisi gibi dünyevî işlerde kendi
görgü ve tecrübesine dayanarak yaptığı davranışlar da bu kısma girer. Çünkü
bunlar şahsi tecrübeyle ilgilidir. Buna şu olayı örnek verebiliriz: Hz.
Peygamber, Medinelilerin hurmaları aşıladıklarını görünce, aşılamamalarını
bildirdi. Ancak ertesi yıl iyi ürün alınmadığını görünce; hurma bahçesi
sahiplerine "Siz dünyanıza ait işleri daha iyi bilirsiniz."
[6]
buyurdu.
Bedir Savaşı
sırasında da savaş tecrübesine dayalı şöyle bir olay yaşanmıştı. Hz. Peygamber,
orduyu bir yere konaklatmak istedi. Hubâb b. Münzir bu yerleştirmenin vahye mi,
yoksa savaş taktiğine mi dayandığını sordu. Allah elçisinin, bunun bir savaş
taktiği olduğunu söyleyince, Hubâb b. Münzir bu konaklama yerinin uygun
olmadığını söyledi ve daha uygun yeri göstererek, gerekçelerini açıkladı. Bunun
üzerine, ordu Hubâb'ın belirlediği yere yerleştirildi.[7]
2. Hz. Peygamber'in
sırf kendisine mahsus olduğu şer'i bir delille belirtilmiş olan fiilleri. Gece
teheccüd namazı kılması.[8]
Ramazan'da visal orucu tutması, dörtten fazla kadınla evlenmesi buna örnek
olarak zikredilebilir. Diğer Müslümanlar, Hz. Peygamber'in bu fiillerini kıyas
yoluyla delil olarak alamazlar. Çünkü bunların Hz. Peygamber'e ait oluşunda
şer'i deliller vardır.
3. Hz. Peygamber'in
teşrî nitelikli fiilleri. Namaz kılışı, oruç tutuşu, haccedişi, ziraat
ortaklığı kuruşu, borç alıp vermesi gibi. Bu tür fiilleri sünnet olup bunlara
uymak gerekir.
Sonuç olarak
sünnet, Kur'ân'dan sonra ikinci asıl kaynak olup, İslâm'ın pek çok hükmü ve
belki İslâmî müessese ve esasların bütünlüğü sünnetle tamamlanmıştır.[9]
Sünneti İnkâr Sapıklığı
Son günlerde bize
de bir soru çok sorulmaya başlandı. Bu soruyla beraber dillendirilen bazı
konular daha var.
“Sünnetin teşrî yani
yasama kaynağı olma meselesi.” Bir başka ifadeyle sünnetin dinde ikinci delil,
yani kaynak oluşu meselesi.
“Sünnetin
Kur’an’dan ayrılmazlığı meselesi.”
“Kur’an’ı anlamada
sünnete olan ihtiyaç meselesi.”
Bunlar konuşuluyor
ki bize soruluyor. Biz de ihtiyaç vardır ki soruyorlar diyerek özet de olsa
yazıyoruz. “Evet, bu dinin temel kaynakları ikidir.” diyoruz. Yeni bir şey
değil bu. Öteden beri usûl kitaplarımızda yazılan konulardır. Bunları dahi
bilmeden tartışanları hayretle karşılamıyor değiliz. Hatta soranlara da
şaşırıyoruz. “Hocam niye şaşırıyorsunuz? Adam bilmiyor işte!” diye bize sitem
edenler var. İyi de canım ciğerim, akıl baliğ olmuş bir kişi oturduğu
mahallenin adını bilmezse, sen şaşırmaz mısın? Bu da böyle bir şeydir. Bu
kadarcık bilgiden mahrum olmanın ne mazereti olabilir?
Her neyse, sadede
gelelim; dinimizin temel kaynakları ikidir:
1. Allah’ın Hz.
Muhammed SallAllahu Aleyhi ve Sellem’e bildirdiği ilahi
vahyinden yani kutsal sözlerinden oluşan Kur’an.
2. Bu Kur’an’ı
insanlara okuyan, açıklayan ve uygulayan Peygamberin SallAllahu Aleyhi ve Sellem’in
sözleri, işleri ve benimsemeleri. Biz buna, "kavli",
"fiili" ve "takriri" diye kısımlarına ayırdığımız “sünnet”
diyoruz.
Bu sünnet,
Kur’an’ın genel, kısa ve kapalı geçen ayetlerinin ayrıntılarını açıklar, umumi
hükümlerini tahsis eder, uygulamayı gösterir, hatta Kur’an’da olmayan bir kısım
hükümleri bildirir. Hiç şüphesiz bu yetkiyi O’na, Kur’an yani Allah vermiştir.
Onlarcasını yazmaya ne hacet, sadece bir ayet bile yeter bu konuda:
وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا
قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَن يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ
أَمْرِهِمْ وَمَن يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُّبِينًا
“Allah ve Resûlü
bir iş hakkında hüküm verdikleri zaman, hiçbir mü’min erkek ve hiçbir mü’min
kadın için kendi işleri konusunda tercih kullanma hakları yoktur. Kim Allah’a
ve Resûlüne karşı gelirse, şüphesiz ki o apaçık bir şekilde sapmıştır.”[10]
Kur’an Allah Teâlâ’nın
verdiği hükümleri içerir. Rasûlullah’ın verdiği hükümleri içermez herhalde. Onu
sahih sünnet içerir. “Yok, Rasûlullah hüküm veremez. Böyle bir yetkisi yoktur.”
diyenlerin gözlerine bir daha sokalım ayetin baş tarafını, gerisini az yukardan
okusunlar:
“Allah ve Rasûlü
bir iş hakkında hüküm verdikleri zaman…”
Allah Teâlâ’nın teşrî
yani yasama yetkisinde şüphe etmeyenler, ayette geçen “Rasûlü’nün hüküm
vermesini” niye inkâr ediyorlar? İşte ayet kardeşim. Rasûl hüküm verirse
kimsenin muhayyerlik hakkı yok, seçeneği yok deniliyor. Kim diyor? Yetkiyi
elinde bulunduran. Demek Allah asaleten, Rasûlü O’na vekaleten yetki sahibi.
Eğer “vekaleten yetki, yetkisini asaleten yetkiden alır. O olmasa bu da olmazdı.”
derseniz, belki haklı olursunuz ama bu bir demagojidir, bir gereksiz kelime
oyunudur. Neticede Rasûl’ün hüküm verme yetkisini kabul demektir. Hakikat
karşısında kem küm etmenin ne âlemi var?
Hakikat şudur ki,
İslam’ı öğrenme ve yaşamada sahih sünneti devre dışı bırakanlar, sünnetin
değerini ve dindeki yerini bilmiyor olamazlar. Bilerek bu ihaneti yaptıkları
için artık onlara “kötü niyetli sapıklar” demekten çekinmiyoruz. Ama değil mi
ki Müslümandırlar, acıyoruz. Bu yüzden dua ediyoruz; Allah onlara da hidayet
nasip eylesin.
Vahyi Gayri Metlüv
Malum, sünnet için
asıl kaynağını göstermesi bakımından “Vahyi Gayri Metlüv / ibadet olarak
okunmayan vahiy” denmiştir. Sünneti inkâr edenler, maksadı görmezlikten gelerek
“sünneti Kur’an derecesine çıkarıyorlar” diye sözü saptırmaya çalışıyorlar.
Bunu kınıyor ve şöyle diyorlar: “Kur’an hayatı düzenlemeye kâfidir. Allah size
yetmiyor mu?”
Öyleyse önce bu
kavramları bir görelim. Vahiy, Allah Teâlâ’nın emirlerini, yasaklarını ve
haberlerini peygamberlerine melek vasıtasıyla veya vasıtasız olarak
bildirmesidir. Kur'ân-ı Kerîm Peygamberimize böyle vahyedilmiştir.
Usul kitaplarımızda
öteden beri vahyin iki kısmından bahsedilir.
Birincisi “vahy-i metlûv”dur. Yani Cebrâil Aleyhi’s Selam’ın, Allahu Teâlâ’dan aldığı haberleri getirerek
peygamberlere ve bu arada Peygamber Efendimize (SallAllahu Aleyhi ve Sellem) okumasıdır. Vahy-i metlûvun kelimeleri
de, manaları da Allah Teâlâ’dan gelmiştir. Kur'ân-ı Kerîm vahy-i metlûvdur.
İkincisi de,
“vahy-i gayri metlûv”dür. Yani Allahu Teâlâ tarafından peygamberlerin kalplerine,
bu arada sevgili Peygamberimizin (SallAllahu
Aleyhi ve Sellem) kalbine bildirilen ilmi, fikri, haberi sevgili
Peygamberimizin (SallAllahu Aleyhi ve
Sellem) kendilerine ait kelimelerle yanındakilere ifade etmesidir. Hadîs-i
kudsî bu çeşide misaldir. Hadislerin din ile, şeriat ile ilgili kısımları da bu
sınıfa dahil edilmiştir.
Kur’an kastedilerek
“Allah kuluna kâfi değil midir?”[11]
sorusuna muhatap olmak, hakikaten garibimize gidiyor ve üzüyor. Kardeşim, ne demek,
elbette Allah bize yetiyor. Ancak sünneti bize bahşeden ve onunla hayatımızı
düzenlememizi isteyen, kendi kitabını Rasûlüne açıklattıran ve uygulamasını
yaşayarak göstermesini isteyen de o Allah Teâlâ değil midir? Nedir senin
itirazın?” Eğer Kur’an hayatı düzenlemeye yetiyorsa, eğer dedikleriniz gibi Hz.
Peygamberin teşrî yani yasama, kanun koyma, helal haram belirleme yetkisi yoksa
sıkıştığınız zaman neden sünnete sarılıyor ve hadislerden delil getiriyorsunuz?
Bu bir çelişki
değil midir? Hatta bu bir ayıp değil midir?
“Vahyi gayri metlûv
olmaz, yoktur.” diye tepinenlere sorarız: Hz. Peygamber Kur’an’da olmayan dine
dair bu kadar söyledikleri hadisleri kimden öğrendi? Hangi okuldan, hangi
öğretmenden, kimin kitabından? O kadar ilim dolu muhteşem sözler ki, bütün
dünyanın üniversiteleri onunla ilgileniyor. Evet, kimden öğrendi Rasûlullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem bu
bilgileri?
“Vahyi gayri metlûv”
sözü ile “kaynak birliği” kast edilmiş olmaz mı? Zorlamaya gerek yok, kimse
hadis ile Kur’an’ı kat’ilik ve değerde eşit görmemiştir. Sadece “dinde ikinci
delil” demiştir. Adı üstünde, birinci değil ikinci delil.
“Sünnet, Kur’an’ın
yaşanmışlığıdır” diyorlar. İyi, güzel. O zaman cevap vermeliler; mesela
namazda, oruçta, zekâtta, haccda vs. olduğu gibi, ara boşlukları Peygamberimiz
Allah’tan alarak doldurmadıysa, kendisi mi uydurdu? Buradan yola çıkarak siz de
aynı işlemi yapma yetkisine sahip olduğunuzu mu iddia ediyorsunuz?
Bu kadar dine dair
hadisleri peygamberimiz söylediğine ve uyguladığına göre ya bunları kendisi
düşündü uydurdu ya da Allah’tan doğrudan veya Cebrail aracılığı ile fikir
olarak aldı ama lafzını, yani kelimelerin seçim ve dizaynını kendisi yaptı.
Yok, üçüncü bir öğretmeni var deniliyorsa, söylensin, acaba o kimdi? Yoksa
onlar da mı “O’na bir acem öğretiyordu.” diyorlar? İşte cahiliye zamanında O’na
böyle diyenleri ayet söylüyor:
وَلَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ يَقُولُونَ
إِنَّمَا يُعَلِّمُهُ بَشَرٌ لِّسَانُ الَّذِي يُلْحِدُونَ إِلَيْهِ أَعْجَمِيٌّ
وَهَذَا لِسَانٌ عَرَبِيٌّ مُّبِينٌ
“Biz onların,
"O’na bir insan öğretiyor!" dediklerini biliyoruz. Hak'tan saparak
kendisine yöneldikleri adamın dili acemi (yabancıdır, açık değildir), bu ise
apaçık Arapça bir dildir.”[12]
İsterseniz hadisin,
sünnetin dinden ayrı bir olay olduğunu bir an olsun (kabul etmeden faraza
deyip) düşünelim: Mesela zekâtın
nisabını, hangi maldan yüzde kaç verileceğini Kur’an demediğine göre, bunları
Hz. Peygamberimiz mi uydurdu? Namaza nasıl girilip çıkılacağını kendisi mi
uydurdu? Abdest almayı ayet öğretti. Ağıza, buruna su vermeyi, kulağı ve enseyi
mesh etmeyi kendisi mi öğretti? Eğer öyleyse, Kur’an’a ilk ilave yapan, böylece
“indirilmiş dini” ilk defa “uydurulmuş din” hâline çeviren sevgili
Peygamberimiz olmuyor mu? Bunu mu demek istiyorlar? Bu insanların akılları
başlarında mı acaba?
Bir de
faziletfuruşluk taslayarak “Kimseyi tekfir ve tahkir etmiyoruz, sadece
eleştiriyoruz.” diyorlar. Sübhanellah, “uydurulmuş din” diyerek geçmiş âlimleri,
“din uydurmakla” suçlarken, onlara hakaret etmiş olmuyorlar mı? Onların
mezhebini devam ettiren bizlere de aynı ayıp sözü söylemiş olmuyorlar mı? Yoksa
onlara göre “din uydurukçusu” denmek bir adam için hakaret değil midir?
Bir Örnek Bile
Yeter
Sünnetsiz Kur’an’ın
açıklanamayacağının, dolayısıyla Kur’an’ın sünnete muhtaç olduğunun en güzel
örneklerini yine bunların kitaplarında görüyoruz. Çünkü başka çareleri yoktur.
Mesela Maide Suresinin 38. ayeti hırsızlık yapanlarla ilgilidir. İşte bu ayet örneğinde düşünelim ve bazı
sorular soralım. İşte o ayet:
وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُواْ أَيْدِيَهُمَا
جَزَاء بِمَا كَسَبَا نَكَالاً مِّنَ اللّهِ وَاللّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
“Hırsızlık eden
erkek ve kadının, yaptıklarına karşılık bir ceza ve Allah'tan bir ibret olmak
üzere ellerini kesin. Allah izzet ve hikmet sahibidir.”[13]
Şimdi hadis/sünnet
olmadan bu ayeti kim tefsir edebilir? Hodri meydan, buyursun yapsın da görelim.
Hadi şu sorulara cevap versin:
1- Parmak ucundan
omuza kadar eldir. Elinin neresinden kesilir?
2- Az ve çoklukta,
ne miktar malı, nereden çalarsa eli kesilir?
3- Ortaklık veya
hisseli malı çalarsa eli kesilir mi?
4- Meyve, sebze, et,
ekmek, para, hayvan vs. hangi çeşit mal olursa olsun eli kesilir mi?
5- Kıtlık zamanı el
kesilir mi?
6- İkinci, üçüncü,
dördüncü defa çalarsa eli kalmadığına göre neresi kesilir?
7- Savaş anında el
kesilir mi?
Bütün bunların
cevabını sünnet verdi ve uygulamasıyla da gösterdi. Madem sünneti kabul
etmiyorsunuz, en azından dinde delil saymıyorsunuz, hadi siz de verin bu
sorulara cevabınızı bilgiyi Kur’an’dan alarak. Ne diyeceksiniz, çok merak
ediyoruz.
Eğer onların dediği
gibi “Kur’an her şeye yetiyorsa”, kitaplarında sorduğumuz sorulara cevap olarak
niçin hadisleri kullandılar? Bunların önde gelenlerinden birisinin Hayat
Kitabı Kur’an isimli kitabına baktım. Maide 38. ayetin açıklamasında bütün
bu soruların cevabını hadislere göre yazmış. Ne oldu şimdi? Nereye gitti
savunduğu tezler? Böylece sünnet olmadan bu sorulara cevap veremez olduklarını
fiilen göstermiş oldular. “Bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu.”
“Gerekti,
kullandık” diyorlarsa, sorarız; Kur’an’ın sözü üstüne ilk söz söyleyen, onun
demediğini diyerek dine ilk ekleme yapan Hz. Peygamber (SallAllahu Aleyhi ve Sellem) olmuyor mu?
Buna “evet”
diyorlarsa, o zaman sorarız; dine ilk ekleme yapan, böylece “indirilmiş dini”
ilk defa “uydurulmuş din” yapan Hz. Peygamber (SallAllahu Aleyhi ve Sellem) efendimiz olmuyor mu sizce?
Buna “evet”
derlerse Peygambere iman, sevgi, saygı ve itaat nereye gider?
Yok, buna “hayır”
derlerse iddiaları nereye gidiyor?
Nasreddin Hoca
aldığı iki kilo eti oğluna yedirip de kendisine “eti püsük yedi” diyen karısına
iki kilo gelen kediyi gösterip sormuş, “bu et ise kedi nerede?”
Allah Teâlâ hiçbir
Müslümanı sünnetsiz etmesin.
[1]
Buhârî, Bed'ü'l-Vahy, I; İmân, 41; Müslim, İmâre, 155.
[2]
Buhârî, Ezân, 18; Edeb, 27; Âhad, I.
[3]
Ahmed b. Hanbel, III, 318, 366.
[4]
Nisa 29
[5]
Zekiyüddin Şa'ban, Usulül-Fıkh, Terc. İbrahim Kafi Dönmez, Ankara 1990, s. 66.
[6]
Müslim, Fezâil, 141; bk. İbn Mâce, Rühün, 15.
[7]
Kettânî, et-Terâtibü'l-İdâriyye, Beyrut (t.y), II, 384.
[8]
el-Müzzemmil, 73/1-4; el-İsrâ, 17/79
[9]
Bkz. Hamdi Döndüren, Şamil İslam Ansiklopedisi, “Sünnet” md.
[10]
Ahzab 36
[11]
Zümer, 36.
[12]
Nahl, 103
[13]
Maide 38


Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış