Müslümanlar,
hayatlarının her alanında ve tüm yönlerinde şer’î hükümlere bağlı olarak
yaşayan insanlardır. Bu onların İslâm akidesini, söz, fikir ve amellerinde tek
esas olarak kabul etmelerinin neticesidir. Zira onlar hayata belli bir
zaviyeden bakarlar. Hayattaki mefhum, ölçü ve kanaatleri diğer tüm insanlardan
farklı olarak sadece İslâm akidesine dayanır. Onun dışında hiçbir şeyden razı
olmazlar ve kabul etmezler. Yönetimden ekonomiye, eğitimden içtimai alana
hayatın her alanında İslâm akidesinden kaynaklanan özel bir ufuk sahibidirler.
Bütün insanlar bir şeyin doğruluğunda ve yanlışlığında hem fikir olsalar da o
şey İslâm’a uygun değilse, Müslümanlar açısından haktan bir şey ifade etmez.
Çoğunluk maslahat gerekçesiyle İslâm’a muhalif bir şey üzerinde ittifak etse
de, İslâm akidesini kendilerine esas alanlar buna asla iltifat etmez. Zira
onlar bilirler ki maslahat ancak şer’î hükümlere uymaktadır.
İşte hayatın tüm
alanlarında İslâm akidesinden kaynaklanan bu bakış Müslümanlara has bir özellik
ve keyfiyet ortaya çıkartır ki, bu özelliğe “Uyanıklık” denir. Bu uyanıklık
onlara, hakkı batıldan ayıran bir furkan, doğruya ulaştıran bir basiret ve
karanlıkları aydınlatan bir nur verir.
اتَّقُوا فِرَاسَةَ الْمُؤْمِنِ فَإِنَّهُ
يَنْظُرُ بِنُورِ اللَّهِ
“Müminin ferasetinden
sakının, zira o Allah’ın nuru ile bakar.”[1]
Müslümanların bu
uyanıklığa sahip olması gereken alanlardan en önemlisi de siyasi uyanıklıktır.
Sanıldığının aksine siyasi uyanıklık sadece yöneticiler ve siyasi kimselerde
olması gereken bir özellik değil, tüm Müslümanlarda olması gereken bir
özelliktir. Ancak tabii ki Müslümanların yöneticilerinde ve siyasi kimselerde
bunun en bariz özellik olması zaruridir. Zira İslâm Devleti ideolojik bir
devlettir. Asıl işi ve yegâne gayesi İslâm risaletini tüm dünyaya taşımaktır.
Bundan dolayı İslâm Devleti’nin yöneticilerinin ve siyasi ortamının tam bir
siyasi uyanıklığa sahip olması zaruridir.
Siyasi uyanıklık;
dünyaya, özel ve muayyen bir zaviyeden bakmaktır. Yoksa bazılarının zannettiği
gibi sadece siyasi olaylar ve vakıalar hususunda uyanık olmak ya da
devletlerarası siyaseti veya siyasi işleri takip etmede uyanık olmak demek
değildir. Tabii ki bunlarda siyasi uyanıklığı artıran ve görüşü keskinleştiren
hususlar olmakla birlikte asıl siyasi uyanıklık sadece ve sadece dünyaya özel
bir zaviyeden bakmaktır. Müslümanlara göre bu bakış, İslâm akidesi yani La
ilahe illAllah zaviyesinden bakmaktır. Zira Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve
Sellem şöyle buyurmuştur:
أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى
يَشْهَدُوا أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَأَنَّ مُحَمَّدَاً رَسُوْلُ اللهِ
وَيُقِيْمُوْا الصَّلاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا
مِنِّي دِمَاءهَمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلاَّ بِحَقِّ الإِسْلامِ وَحِسَابُهُمْ عَلَى
اللهِ تَعَالَى
“İnsanlar,
Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın Rasulü olduğuna şehadet
edinceye, namazlarını kılıp, zekâtlarını verinceye kadar savaşmakla emrolundum.
Eğer bunu yaparlarsa mallarını ve canlarını benden korumuş olurlar.”[2]
Yine Rabbimiz şöyle
buyurdu:
وَقَاتِلُوهُمْ
حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلّه فَإِنِ انتَهَوْاْ
فَإِنَّ اللّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ
“Fitne kalmayıncaya
ve din tamamıyla Allah'ın oluncaya kadar onlara karşı savaşın. Eğer
vazgeçerlerse şüphesiz Allah ne yaptıklarını görmektedir.”[3]
İşte bunlar gibi
ayetler ve hadisler Müslümanların dünyaya özel bir zaviyeden bakması
gerektiğini bildiren nasslardır.
Özel ve muayyen bir
bakış açısı olmadan dünyaya bakmak, siyasi uyanıklığın olmadığı anlamına gelir.
Ayrıca bu bakış yüzeysel bir bakış sayılır. Her tümsekte sendelemeye ve her
hendeğe düşmeye sebep olur. Eğer böyle bir kimse bir de devletin başında
yönetici kimselerden ise ya da siyasi kararlar alma merciinde ise o zaman o
devlet, devletlerarası sahnede hiçbir zaman etkili bir konumda olamaz. Akıntıda
sürüklenen tekne misali hareket eder. Tâbi ya da uydu bir devlet olmaktan
kurtulamaz.
Siyasi uyanıklık
ancak şu iki unsurun bulunmasıyla gerçekleşir.
1- Bakışın tüm
dünyaya yönelik olması
2- İster belirli
bir ideoloji, fikir ya da maslahat olsun isterse de herhangi benzer bir şey
olsun, mutlaka bariz, muayyen ve özel bir bakış açısı ile bakılmasıdır.
Tabii ki bir
Müslüman’ın bakışı özel bir bakıştır ve bu bakışın kaynağı İslâm akidesidir.
Dolayısıyla siyasi uyanıklığa sahip siyasi bir kişi olarak hayatta muayyen bir
mefhum oluşturmak için mücadeleye atılır. Bu mücadele siyasi uyanıklığa sahip
kimsenin omuzundaki en önemli mesuliyettir. Bu kimse, hayatta devamlı bir şekilde iki yönde mücadele
eder. Bunlardan birincisi sahip olduğu mefhumları yerleştirmek ve akidesinden
kaynaklanan bir hayatı oluşturma mücadelesidir. İkincisi ise kendi mefhumları
ile çelişen tüm mefhumlara karşı yürüttüğü mücadeledir. Zira siyasi uyanıklığa
sahip kimse, bozuk olanı yıkar ve yerine doğru olanı inşa eder. Batıl olanı
parçalar, Hak olanı ikame eder. Karanlığı dağıtır ve nuru yayar. Mefhumları
yerleştirmeye çalışmak, insanlara sürekli hakkın yolunu göstermek, fikirlerini
canlı vakıalar üzerine indirmek ve somut neticeler elde etmek için sürekli mücadele
eder. Yine o, hayat hakkındaki fasit fikirlerle, gerileme ve çöküş dönemlerinde
yerleşmiş mefhumlarla, düşmanların yaydığı saptırıcı duygularla, basit hedefler
ve tepkisel gayelerle de mücadele eder. İşte siyasi uyanıklığa sahip kimselerin
hem fikrî sahada hem de siyasi sahada bu mücadeleye girişmesi onun mesuliyeti
ve bariz vasfıdır.
İşte bu durum
siyasi kimselerin insanlarla devamlı olarak temas hâlinde olmasını, hayatın
sorunları ile ve vakıalar ile karşı karşıya olmalarını da zorunlu kılar. Bu vakıaların mahalli/yerel olmasıyla,
devletlerarası/küresel olması arasında fark yoktur. Karşı karşıya olduğu hayata
dair her vakıada siyasi uyanıklığa sahip kimse taşıdığı risaleti, benimsediği
mefhumları ve dünyaya baktığı özel bakış açısını tek esas olarak kabul eder. Bu
durum hüküm vermekte ve hedeflerini gerçekleştirmekte kuvvetini ortaya çıkarır.
Özel Bir Bakış
Açısına Sahip Olmanın Dünya Siyasetine Tesiri
Yukarıda
bahsettiğimiz siyasi uyanıklık yani dünyaya özel bir zaviyeden bakmanın acaba
dünya siyasetine etkisi nedir? Şimdi bu etkiyi örneklerle açıklamaya çalışalım:
- Rasulullah SallAllahu
Aleyhi ve Sellem’in dünyaya baktığı zaviye, risaleti ve daveti yaymaktı. Bu
sebeple davetin karşısında en büyük engel olan ve Arap Yarımadası’nda büyük ve
etkili bir devlet olan Kureyş’e siyasi ve savaş işlerinde odaklanmayı tercih
etti. Kureyş’i gözetlemek için casuslar gönderdi. Ticaret kervanlarına
saldırdı. Savaş meydanlarında onlarla çarpıştı. Diğer devletlerin ve
kabilelerin tarafsız kalmaları ile iktifa etti ve onlara saldırmadı. Ancak
Medine’ye saldırıp İslâm’ı yok etmek için Kureyş ile anlaşan Hayber kabilesinin
haberi kendisine ulaşınca yönünü Hayber’e çevirdi. Bu özel durumu ortadan
kaldırmak için Kureyş ile sulh yapmak ve ateşkes anlaşması gerçekleştirip
Hayber’i yok etmek için bir üslup edindi. Bu özel bir zaviye idi. Bu çerçevede
Rasulullah SallAllahu Aleyhi ve Sellem umre yapmak üzere Mekke’ye
hareket etti, Kureyş’in yüz çevirmesini kabul edip, inadına karşı yumuşak
davrandı ve Sahabelerin muhalefetine rağmen belirlediği barış siyaseti
istikametinde işleri yürüttü. Zira Hayber’i ve diğer kabileleri yok etmesi
gerektiğini biliyordu. İşte bu Rasulullah’ın genel ve özel durumlarda
belirlediği bakış açısının siyasi ve askerî faaliyetlerine etkisidir.
- İkinci Dünya Savaşı’ndan
sonra Amerika, şöyle demeye başladı. “Dünya bir şirkettir ve bu şirkette
hisselerin çoğu bana aittir. Dolayısıyla bu şirketin yönetimi de benim elinde
olmalıdır.” İşte bu Amerika için dünyaya baktığı özel bir zaviye oldu.
Bundan sonra bütün işlerini ve hareketlerini bu özel zaviye açısından
gerçekleştirmeye başladı. Bu zaviye, Amerika’yı Sovyetler Birliği ile ittifak
yapmaya, İngiltere ve Fransa’ya sırt çevirmesine sevk etti. Yine Amerika’nın bu
özel zaviyeden dünyaya bakması günümüzde Amerikan siyasetinin Avrupa Birliğini
parçalamaya, Çin’i çevrelemeye, Rusya’yı kontrol altında tutmaya ve bir İslâm
Devleti’nin kurulmasını engellemeye dönük siyasetler üretmesini doğurdu.
İşte dünyada
meydana gelen siyasi vakıalara özel bir açıdan bakmanın keyfiyeti ve etkisi bu
şekildedir. Özel bir zaviyeden bakışı siyasi olaylara ve faaliyetlere tatbik
etmek aslında kolay bir iştir. Bu sadece fiilen siyasetle uğraşmaya ihtiyaç
duyar. Siyasi gelişmelerin derin bir şekilde gözden geçirilmesi bunu anlamaya
yeterlidir. Bundan dolayı siyaseti takip etmek, siyasetle uğraşmak ve siyasi
mefhumları idrak etmek siyasi uyanıklığa götürmelidir.
Müslümanlarda
Siyasi Uyanıklığın Oluşmasının Zarureti
Müslümanların
varlık gayesi ve ölüm kalım meselesi dünyaya İslâm davetini taşımak ve insanlar
arasında hidayeti yaymaktır. Onlar siyasi kimseler olmadıkça, dünyaya özel bir
zaviyeden bakmadıkça, tam bir siyasi uyanıklığa sahip olmadıkça üzerlerine
düşen bu vazife ve mesuliyeti asla yerine getiremezler. Bunun için İslâm
ümmetinin evlatlarının siyasi mefhumlardan öncelikle siyasi uyanıklıkla
donanmaları elzemdir. Bu uyanıklık, siyasi faaliyetlerin esası olmalıdır.
Siyasi uyanıklığın toplumda ve ümmet arasında yayılması, herkes tarafından
açıkça anlaşılması ve siyasilere ekmek ve su gibi bir ihtiyaç hâline gelmesine
çalışılmalıdır.
Siyasi uyanıklığa
sahip olma işini Müslümanların gözlerinde büyütüp, sadece zeki ve kültürlü
kimselerin sahip olabileceği çok zor ve çok büyük bir iş olduğu vehmine kapılmak
hatadır. Aksine bunun çok basit olduğu ve herkesin ulaşabileceği bir özellik
olduğu unutulmamalıdır. Çünkü siyasi uyanıklık, dünyada meydana gelen bütün
siyasi faaliyetleri kuşatmak ve İslâm’ın tamamını bilmek demek değildir. Siyasi
uyanıklık sadece, bakışın tüm dünyaya olması ve özel bir zaviyeden olmasıdır.
Kişinin bilgisi az ya da çok olsun fark etmez. Tabii ki siyasi uyanıklık zayıf
veya kuvvetli olabilir. Çünkü siyasi vakıalar ile ilgili malûmatların azlığı ya
da çokluğu bu hususta rol oynar. Ya da malûmatın miktarı bakış açısına tesir
eder. Fakat yine de siyasi uyanıklık vardır. Bundan sonra yapılması gereken bu uyanıklığı
kuvvetlendirmek için malûmatları artırmaktır. En küçük seviyede de olsa siyasi
uyanıklık, siyasetteki seviyesizlik ve sathilikten kurtulmak ve olaylara
bakışta düşüklükten uzak kalmaktır.
Buna binaen
diyebiliriz ki siyasi uyanıklık, siyasi kimselere ya da mütefekkirlere has
değildir. Hatta onlara has kılmak doğru da değildir. Aksine geneldir ve herkes
içindir. Kültürlü olanlarda ve âlimlerde gerçekleştiği gibi, eğitimsiz
insanlarda hatta okuma yazma bilmeyenlerde bile gerçekleşebilir. Zira ümmetin
tamamında icmali bir şekilde de olsa uyanıklığı yaymak gerekir. Çünkü siyasi
kimseleri ve adam gibi adamları yetiştiren toprak ümmettir. Öyleyse bu toprak
siyasi uyanıklık hususunda verimli olmalıdır ki adamlar yetişsin. Ümmet,
yöneticileri hesaba çekebilsin ve harici tehlikelere karşı mukavemet edebilsin.
Ümmette Siyasi
Uyanıklık Nasıl İcat Edilir?
İster fertlerde
olsun isterse ümmette olsun siyasi uyanıklık icat etmenin yolu siyasi bir
kültür ile kültürlendirmektir. Bu kültür, gerek İslâmi fikirler ve hükümler
olsun gerekse de siyasi olayları takip etmekle ilgili olsun mutlaka siyasi bir
vasfa sahip siyasi bir kültür olmalıdır. Bu kültürün teoriler ve nazariyeler
olarak verilmesi bir sonuç doğurmaz. Aksine canlı hayat vakıaları üzerine
indirilerek verilmelidir. Yine siyasi olayları gazetecilerin takibi gibi takip
etmek ya da malûmat sahibi olmak için haberleri takip etmek de siyasi
uyanıklığı doğurmaz. Aksine siyasi gelişmelerin takibi, üzerlerine hüküm bina
etmek, diğer fikir ve vakıalarla bağlamak ve kendi zaviyesine göre sonuca
ulaşmak için olmalıdır. Ümmette siyasi uyanıklığı kazandırmanın metodu işte
budur. Ancak bu yön üzerine siyasi bir kültürle kültürlenen ümmet mücadele
meydanına atılıp, âleme İslâm risaletini taşıma görevini yerine getirebilir. Bu
durum ümmette bariz olunca artık siyasi kimseleri yetiştiren toprak verimli bir
toprak olur.
İşte bugün daveti
yüklenen kimselerin en önemli vazifelerinden birisi budur. Zira günümüzde gerek siyasi kimselerde gerek ümmette
siyasi uyanıklık tam anlamıyla yok hükmündedir. Bunun neticesi olarak ümmet,
sömürgeci kâfirlerin ve yerli işbirlikçilerinin oyuncağı haline dönmüştür. Zira
ümmet İslâm kültüründen kopartılmış, bu kültürü alanlar ise siyasi bir kültür
olarak değil akademik olarak almışlardır. Bu ise herhangi bir uyanıklık
oluşturmaz. Burada vazife siyasi uyanıklığa sahip İslâm davetçilerine
düşmektedir. Onların varlığı, ümmet içinde ve ümmetle birlikte yaşamaya hırs
göstermeleri, ümmeti sürekli bir şekilde siyasi vasfa sahip İslâmi fikirlerle
beslemeleri, cereyan eden siyasi olaylara İslâm akidesi zaviyesinden hüküm
vermeleri ve gerek mürekkez gerek cemai olarak kültürlendirme faaliyetleri ümmette
siyasi uyanıklığın oluşmasının yegâne unsurudur.
İşte siyasi
uyanıklığın vakıası, gerekliliği ve keyfiyeti budur. Müslümanların gündeminin
ilk sıralarında yer alması gereken bir zarurettir. Bu uyanıklık olmaksızın
eşyaya, olaylara, hayata ve siyasete bakış ancak yüzeysellik ve sathiliktir. Bu
da sadece gerileyişi ve çöküntüyü artıran, kalkınma ve ilerlemenin önünde engel
olan bir durumdur.


Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış